Ponad 19 tysięcy leków w aptekach. Jak w tym wszystkim się odnaleźć? Rozwiązanie: e-konsultacja z farmaceutą
Na pierwszy rzut oka półka w aptece wygląda niewinnie: środki przeciwbólowe, leki na przeziębienie czy na dolegliwości żołądka. W rzeczywistości za tym uproszczonym obrazem kryje się jeden z najbardziej złożonych obszarów ochrony zdrowia. Tylko w Polsce dopuszczonych do obrotu jest ponad 19 tysięcy produktów leczniczych – zarówno na receptę, jak i bez recepty. I choć nie wszystkie trafiają do rąk pacjentów na co dzień, to skala wyboru robi ogromne wrażenie. Co więcej, co roku lista ta się wydłuża.
W gąszczu leków łatwo się pogubić
Zgodnie z oficjalnym Urzędowym Wykazem Produktów Leczniczych, opublikowanym w grudniu 2025 roku, w Polsce znajduje się ponad 19 000 dopuszczonych do obrotu produktów leczniczych, w tym tysiące to farmaceutyki dostępne poprzez procedury europejskie i import równoległy.
Jednocześnie stale rośnie liczba nowych środków. Tylko w 2024 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych wydał 611 nowych pozwoleń na dopuszczenie leków do obrotu – z czego niemal 90% dotyczyło leków na receptę, a około 11% leków bez recepty.
To oznacza, że przeciętny pacjent ma dziś do czynienia z rynkiem, który nie tylko jest ogromny, ale stale się zmienia. Pojawiają się nowe nazwy handlowe, nowe dawki, nowe połączenia substancji czynnych – a stare produkty często zostają na półkach obok nowych.
Jedna dolegliwość, kilkanaście możliwych wyborów
Weźmy przykład, który zna niemal każdy: ból i przeziębienie. W aptece dostępnych jest kilkadziesiąt preparatów przeciwbólowych i na objawy grypy, często różniących się nie tyle działaniem, co składem substancji leczniczych.
Paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy – te znane substancje występują w wielu produktach pod różnymi nazwami. Do tego dochodzą leki złożone: jednocześnie przeciwbólowe, przeciwkaszlowe i obkurczające śluzówkę nosa. Ryzyko? Nieświadome dublowanie dawki tej samej substancji.
Badania pokazują, że paracetamol jest jedną z najczęściej nadużywanych substancji w lekach OTC, właśnie dlatego, że pacjenci nie zawsze sprawdzają jego obecność w kilku przyjmowanych równocześnie preparatach.
Samoleczenie – powszechne, ale nie zawsze proste
Polska należy do krajów o bardzo silnym rynku leków bez recepty. Według analiz rynku OTC, udział leków bez recepty w całym rynku farmaceutycznym w Polsce jest jednym z najwyższych w Europie. Co więcej, z roku na rok rośnie liczba preparatów dostępnych bez konsultacji lekarskiej.
Samoleczenie ma swoje zalety – pozwala szybciej reagować na łagodne dolegliwości. Ale ma też ciemniejszą stronę: bez odpowiedniej wiedzy łatwo o błędy w dawkowaniu, łączeniu leków czy zbyt długim stosowaniu preparatu.
Nieprzypadkowo kilkanaście tysięcy zgłoszeń niepożądanych działań leków rocznie trafia do polskich systemów monitorowania bezpieczeństwa.
Więcej leków = więcej wątpliwości
Skala zjawiska jest jeszcze większa, gdy spojrzymy na liczbę recept. W 2024 roku w Polsce wystawiono ponad 513 milionów recept, z czego niemal 97,5% w formie elektronicznej.
To ogromna liczba codziennych decyzji: jak brać lek, z czym go łączyć, jak długo stosować, czy suplement ma sens, czy tylko „dobrze brzmi”.
Tymczasem statystyki międzynarodowe pokazują, że niemal co czwarta osoba dorosła stosuje jednocześnie kilka leków, a im więcej produktów w terapii, tym większe ryzyko interakcji i działań niepożądanych.
Gdzie w tym wszystkim miejsce na spokojną rozmowę?
System ochrony zdrowia jest dziś szybki, cyfrowy i masowy. Recepty wystawiane są sprawnie, ale nie zawsze towarzyszy im wystarczająca ilość czasu na omówienie szczegółów terapii. Ulotki leków są długie, pisane językiem medycznym.
Właśnie w tej przestrzeni pojawia się rola farmaceuty – specjalisty, który zna leki od podszewki i potrafi przełożyć ulotkowe zapisy na praktyczne wskazówki.
E-konsultacja farmaceutyczna – odpowiedź na chaos informacyjny
E-konsultacje z farmaceutą odpowiadają na realną potrzebę pacjentów: chęć uzyskania rzetelnej, spokojnej i indywidualnej informacji o lekach.
Podczas około 20 minutowej rozmowy online pacjent może:
- upewnić się, że stosuje leki właściwie,
- sprawdzić, czy nie dubluje substancji czynnych,
- dowiedzieć się, jak bezpiecznie rozpocząć nową terapię,
- uzyskać wsparcie w przypadku łagodnych dolegliwości.
Bez pośpiechu. Bez przeszukiwania forów. Bez zgadywania.
Świadome leczenie zaczyna się od dobrej informacji
W świecie, w którym liczba leków i preparatów rośnie szybciej niż zdolność ich zrozumienia, dostęp do kompetentnej informacji staje się kluczowy. E-konsultacja farmaceutyczna nie zastępuje lekarza – ale bardzo często pozwala pacjentowi lepiej wykorzystać to, co już ma w swojej apteczce.
