Jesienna absencja chorobowa – jak jej zapobiegać w firmie?

Jesienna absencja chorobowa to nieobecność pracownika spowodowana chorobą w miesiącach jesiennych. Jej skutki pomagają ograniczać profilaktyka infekcji, wentylacja i planowanie zastępstw. Warto zacząć we wrześniu, jednak absencja w listopadzie zależy od wielu czynników.

Wiedza w pigułce

• W 2025 r. najwięcej jesiennych zwolnień z powodu własnej choroby przypadło na październik.
• Wymiana powietrza zmniejsza narażenie na wirusy w biurze.
• Profilaktyka obejmuje także zdrowie psychiczne i ograniczanie prezentyzmu.

Ryzyko absencji – dlaczego rośnie szczególnie jesienią?

Jesienią wzrasta ryzyko zakażeń oddechowych. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) sezon grypy w strefie umiarkowanej półkuli północnej przypada głównie od października do marca.

Zakażeniom sprzyjają słabo wentylowane pomieszczenia. Co ważne, nie każda nieobecność wynika jednak z infekcji.

Co mówią dane ZUS o sezonowości zwolnień?

Jesienią liczba zwolnień nie rośnie stale. Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) ubezpieczonym z powodu własnej choroby wystawiono 2,00 mln zaświadczeń we wrześniu 2025 r., 2,19 mln w październiku i 1,70 mln w listopadzie.

Najwięcej zaświadczeń wystawiono w styczniu, bo aż 2,28 mln. Dane pochodzą z tabeli 4 raportu ZUS za 2025 r. i nie uwzględniają opieki nad bliskimi.

Jak klimatyzacja i wentylacja wpływają na zdrowie w biurze?

Wiele osób za częstotliwość zachorowań obwinia klimatyzację, tymczasem Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC, 2025) wskazują, że dopływ świeżego powietrza i filtracja ograniczają narażenie na wirusy oddechowe w pomieszczeniach.

Oznacza to, że należy regularnie sprawdzać filtry i działanie wentylacji, także w salach spotkań. Bardzo ważna jest również wymiana powietrza, wietrzenie pomieszczeń, ponieważ chłodzenie nie zastępuje wymiany powietrza.

Warto wiedzieć: przegląd wentylacji powinien objąć też sale konferencyjne.

Jak zapobiegać infekcjom i prezentyzmowi?

Profilaktyka zdrowotna łączy higienę i organizację pracy. WHO zaleca szczepienia przeciw grypie, wentylację, higienę rąk i pozostanie w domu podczas infekcji.

Pracodawca może w ramach profilaktyki:

• informować o szczepieniach i możliwości konsultacji medycznych;
• zapewnić środki do higieny rąk i dopływ świeżego powietrza;
• przygotować zastępstwa na czas choroby;
• ograniczać zbędne spotkania stacjonarne w okresie infekcyjnym.

Praca mimo choroby nazywa się prezentyzmem. Presja obecności nie zastępuje profilaktyki. Nasilające się objawy wymagają kontaktu z lekarzem.

Jak dostęp do lekarza wspiera pracownika i firmę?

Dostęp do konsultacji ułatwia pracownikowi uzyskanie zaleceń medycznych. Natomiast o diagnostyce, leczeniu i zwolnieniu decyduje lekarz.

W październiku 2026 r. TU Zdrowie poinformowało o telekonsultacjach w infekcjach górnych dróg oddechowych. Dostęp do świadczenia zależy od zakresu polisy i ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU). W razie potrzeby lekarz kieruje na wizytę stacjonarną.

Czy powrót z urlopu może obciążać psychicznie?

Powrót do pracy po urlopie bywa trudny i niekiedy pojawia się syndrom post-holiday blues, choć nie jest ono rozpoznaniem medycznym, jednak nie wolno go ignorować.

WHO wymienia przeciążenie, brak kontroli nad zadaniami i słabe wsparcie jako ryzyka dla zdrowia psychicznego. Pomagają jasne priorytety i możliwość rozmowy o trudnościach.

Jaką rolę odgrywa witamina D?

Witamina D ma znaczenie dla zdrowia, ale masowe badania nie są sprawdzoną metodą ograniczania absencji. Polskie wytyczne z 2023 r. definiują niedobór jako stężenie 25(OH)D nie większe niż 20 ng/ml i nie zalecają powszechnych badań przesiewowych.

Decyzję o badaniu i suplementacji należy omówić z lekarzem.

Jak zaplanować działania profilaktyczne od września do listopada?

Plan profilaktyki warto uruchomić we wrześniu. Efekty w tabeli są oczekiwane, a nie gwarantowane.

Jak mierzyć efekty działań profilaktycznych?

Wskaźnik absencji porównuje się z tymi samymi miesiącami wcześniejszych lat. Spadek liczby zwolnień nie dowodzi skuteczności pojedynczego działania, a znaczenie ma też przebieg sezonu.

Pomocne są też anonimowe opinie o warunkach pracy.

Co warto zapamiętać?

Ważne są jakość powietrza, profilaktyka infekcji, zdrowie psychiczne i dostęp do lekarza. Zastępstwa pomagają utrzymać ciągłość pracy.