Powikłania po COVID-19 – objawy, diagnostyka i leczenie

Powikłania po zakażeniu SARS-CoV-2 mogą utrzymywać się tygodniami, a nawet miesiącami – także u osób, które przeszły chorobę łagodnie. Według WHO przewlekłe objawy rozwijają się u ok. 6 na 100 osób chorujących na COVID-19. Najczęściej są to zmęczenie, duszność i problemy z koncentracją. Sprawdź, kiedy zgłosić się do lekarza, jakie badania warto wykonać i gdzie szukać rehabilitacji.

Wiedza w pigułce

• Long COVID to objawy, które zwykle pojawiają się w ciągu 3 miesięcy od infekcji, trwają co najmniej 2 miesiące i nie mają innego wyjaśnienia.
• Przewlekłe objawy mogą wystąpić także po łagodnym przebiegu choroby, który nie wymagał leczenia w szpitalu.
• Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza POZ, który w razie potrzeby kieruje do specjalisty.
• W 2026 r. NFZ nie finansuje osobnego programu rehabilitacji dla ozdrowieńców – pacjenci korzystają z ogólnych świadczeń rehabilitacyjnych.

Czym jest long COVID?

Long COVID to utrzymujące się lub nowe dolegliwości po COVID-19, które mogą ograniczać codzienną aktywność, utrudniać pracę i powrót do wcześniejszej sprawności. Nie można ich wyjaśnić inną przyczyną [1]. Czas trwania objawów pomaga określić rodzaj zaburzeń:

• 4-12 tygodni – utrzymujące się objawy COVID-19 według NICE [2],
• powyżej 12 tygodni – zespół post-COVID-19 według NICE [2].

Według WHO objawy zwykle pojawiają się w ciągu 3 miesięcy od zachorowania i trwają co najmniej 2 miesiące. Nasilenie objawów może się zmieniać i nawracać [1].

Według szacunków opublikowanych w 2024 r. w „Nature Medicine” long COVID dotknął ok. 400 mln osób na świecie [3].

Jakie są najczęstsze powikłania po COVID-19?

WHO opisuje ponad 200 różnych objawów long COVID. Najczęściej występują [1]:

• zmęczenie i spadek wydolności;
• duszność;
• bóle mięśni i stawów oraz bóle głowy;
• problemy z pamięcią i koncentracją;
• zmiany smaku;
• zaburzenia snu, lęk i depresja;
• pogorszenie samopoczucia po wysiłku fizycznym lub umysłowym, niekiedy z opóźnieniem.

Choroba COVID-19 zwiększa też ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. W badaniu obejmującym ponad 150 tys. osób po infekcji w ciągu roku częściej występowały m.in. udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca i choroba zakrzepowo-zatorowa – także u pacjentów, którzy nie wymagali hospitalizacji w przebiegu COVID-19 [4].

Kiedy zgłosić się do lekarza z powikłaniami po koronawirusie?

Objawy utrzymujące się ponad 4 tygodnie po COVID-19 lub utrudniające codzienne funkcjonowanie wymagają konsultacji lekarskiej [2]. Niektóre dolegliwości mogą świadczyć o stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymagają pilnej pomocy medycznej:

• nasilona duszność, zwłaszcza w spoczynku, lub znaczny spadek saturacji;
• nagły, silny ból w klatce piersiowej;
• objawy udaru mózgu, np. nagłe zaburzenia mowy lub niedowład kończyny;
• utrata przytomności;
• myśli samobójcze, szczególnie gdy towarzyszy im zamiar odebrania sobie życia.

W razie wystąpienia objawów alarmowych należy wezwać pomoc medyczną pod numerem 999 lub 112.

Jakie badania warto wykonać?

Diagnostyka zaczyna się zwykle u lekarza POZ. Zależnie od objawów NICE zaleca m.in. badania krwi, pomiary ciśnienia i tętna, ocenę tolerancji wysiłku oraz RTG klatki piersiowej [2].

Zakres badań lekarz dobiera indywidualnie.

Jak leczy się long COVID?

Nie ma jednej metody leczenia long COVID. Postępowanie obejmuje:

• łagodzenie objawów,
• leczenie rozpoznanych chorób,
• indywidualnie dobraną rehabilitację [1].

Przed rozpoczęciem treningu rehabilitacyjnego warto ocenić, czy występuje pogorszenie objawów po wysiłku (PEM), niekiedy pojawiające się z opóźnieniem [5]. W takim przypadku ważne jest dostosowanie aktywności do możliwości organizmu i planowanie odpoczynku.

W łagodzeniu przewlekłego zmęczenia pomocna może być terapia poznawczo-behawioralna, choć dowody na jej skuteczność są ograniczone [5].

Gdzie można skorzystać z rehabilitacji?

Według raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w 2026 r. NFZ nie finansuje osobnego programu rehabilitacji dla ozdrowieńców. Dostępne są ogólne świadczenia, m.in. rehabilitacja pulmonologiczna, fizjoterapia ambulatoryjna i leczenie uzdrowiskowe [6].

Z rehabilitacji leczniczej ZUS mogą korzystać osoby zagrożone długotrwałą niezdolnością do pracy. O jej potrzebie orzeka lekarz orzecznik lub uprawniony fizjoterapeuta ZUS, a turnus trwa standardowo 24 dni [7].

Co warto zapamiętać o long COVID?

Long COVID może dotyczyć płuc, serca, układu nerwowego i zdrowia psychicznego. Objawy zwykle z czasem słabną, ale jeśli utrzymują się ponad 4 tygodnie lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, wskazana jest konsultacja lekarska.

Najczęstsze pytania o powikłania po COVID-19

Jak długo mogą utrzymywać się objawy po COVID-19?

Według WHO objawy long COVID zwykle słabną w ciągu 4-9 miesięcy. U części pacjentów utrzymują się jednak dłużej – szacuje się, że ok. 15 na 100 osób z long COVID nadal ma objawy po 12 miesiącach [1].

Czy long COVID jest podstawą do zwolnienia lekarskiego?

Tak, jeśli objawy powodują niezdolność do pracy. Lekarz wystawia wtedy zwolnienie tak jak przy innych chorobach. Zasiłek chorobowy przysługuje maksymalnie przez 182 dni, a później, jeśli dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne na okres do 12 miesięcy [8].

Do jakiego lekarza iść z powikłaniami po COVID-19?

Najlepiej zacząć od lekarza POZ. Oceni objawy, zleci podstawowe badania i w razie potrzeby skieruje do specjalisty.

Czy powikłania mogą pojawić się po łagodnym przebiegu?

Tak. Według WHO long COVID może rozwinąć się u każdej osoby zakażonej SARS-CoV-2 [1]. Wyższe ryzyko chorób serca i naczyń dotyczy także osób, które przechodziły chorobę w domu [4].

Źródła

1. World Health Organization. Post COVID-19 condition (long COVID). Fact sheet. WHO; 26.02.2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-covid-19-condition-%28long-covid%29 [dostęp: 19.10.2026].
2. National Institute for Health and Care Excellence. COVID-19 rapid guideline: managing the long-term effects of COVID-19 (NG188) (PDF). NICE; 18.12.2020 (aktualizacja 25.01.2024). https://www.nice.org.uk/guidance/ng188/resources/covid19-rapid-guideline-managing-thelongterm-effects-of-covid19-pdf-66142028400325 [dostęp: 19.10.2026].
3. Al-Aly Z., Davis H., McCorkell L. i in. Long COVID science, research and policy. Nature Medicine; 2024. https://doi.org/10.1038/s41591-024-03173-6 [dostęp: 19.10.2026].
4. Xie Y., Xu E., Bowe B., Al-Aly Z. Long-term cardiovascular outcomes of COVID-19. Nature Medicine; 2022;28(3):583-590. https://doi.org/10.1038/s41591-022-01689-3 [dostęp: 19.10.2026].
5. Cao B., Soriano J.B., Wang Q. i in. Clinical practice guideline for long COVID prevention and treatment. European Respiratory Journal; 2026;68:2502611. https://doi.org/10.1183/13993003.02611-2025 [dostęp: 19.10.2026].
6. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Rehabilitacja lecznicza dla osób po chorobie COVID-19. Raport nr DPPZ.452.1.2026 (PDF). AOTMiT; 2026. https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2026/RPT/26.04.15_RAPORT_artyku%C5%82_48aa_rehabilitacja_COVID_aktualizacja.pdf [dostęp: 19.10.2026].
7. Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kierowanie na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS. ZUS; 3.07.2026. https://www.zus.pl/swiadczenia/prewencja-i-rehabilitacja/prewencja-rentowa/kierowanie-na-rehabilitacje-lecznicza-w-ramach-prewencji-rentowej-zus [dostęp: 19.10.2026].
8. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 8 i art. 18). Internetowy System Aktów Prawnych. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19990600636 [dostęp: 19.10.2026].